Europa en Regio
 

Directie van de Verkiezingen

     
IBZ
 
Hoe wordt het Europees Parlement samengesteld?

1. Inleiding :

Het Europees Parlement is tot juni 2009 samengesteld uit 785 leden waaronder :

  • 732 leden die in 25 van 27 lidstaten weden verkozen; Duitsland 99 ; Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië elk 78 ; Spanje en Polen 54 ; Nederland 27 ; Portugal, België, Griekenland, Tsjechië en Hongarije 24 elk ; Zweden 19 ; Oostenrijk 18 ; Slovakije, Denemarken en Finland 14 elk ; Ierland en Litouwen 13 ;Letland 9 ; Slovenië 7 ; Cyprus,Estland en Luxemburg 6 elk ; Malta 5.

  • 35 leden uit Roemenië en 18 leden uit Bulgarije na de toetreding van deze landen tot de Europese Unie in 2005.

Vanaf juli 2009 telt het Europees Parlement het volgende zetelverdeling (736 leden) :

  • Duitsland 99 ; Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië elk 72 elk ; Spanje en Polen 50 ; Roemenië 33 ; Nederland 25 ; Portugal, België, Griekenland, Tsjechië en Hongarije 22 elk ; Zweden 18 ; Bulgarije en Oostenrijk 17 ; Slovakije,Denemarken en Finland 13 elk ; Ierland en Litouwen 12 ;Letland 8 ; Slovenië 7 ; Cyprus,Estland en Luxemburg 6 elk ; Malta 5.

Er zijn in het Europees Parlement geen nationale partijen, maar wel politieke fracties, waarin parlementsleden van de vijftien landen, die tot dezelfde politieke richting behoren, zich hebben verenigd. Een aantal van de nationale partijen die vertegenwoordigers hebben in het Europees Parlement hebben zicht op Europees niveau verenigd in Europese partijen : de EVP-Europese Volkspartij (van christen-democratische strekking), de PES (partij van de Europese sociaal-democraten), de ELD (Europese Liberale en Democratische Partij).

Het Parlement houdt zittingen van één week in Straatsburg en bijkomende zittingen van 2 dagen in Brussel. De vergaderingen zijn openbaar. De vergaderingen van de parlementaire commissies en de meeste vergaderingen van de politieke fracties hebben plaats in Brussel.

Het Europees Parlement is één van 4 belangrijkste instellingen van de Europese Unie naast de Raad van Ministers, de Europese Commissie en het Hof van Justitie.

De leden van het Europees Parlement worden om de vijf jaar door de Europese burgers verkozen.

Het Europees Parlement heeft een aantal bevoegdheden die vergelijkbaar zijn met de bevoegdheden van het Belgische federale parlement :

Het Parlement :

  • heeft een algemene adviserende bevoegdheid ;

  • moet instemming verlenen inzake de uitbreiding van de Unie door toetreding van nieuwe lidstaten en het sluiten van belangrijke internationale verdragen ;

  • heeft de macht de Commissie te ontslaan door een motie van afkeuring ;

  • oefent controle uit op de Commissie en op de Raad, waaraan het schriftelijke en mondelinge vragen stelt ;

  • beschikt over belangrijke begrotingsbevoegdheden.

Maar de belangrijkste bevoegdheid van een parlement, het maken van algemene normen of wetten, komt maar gedeeltelijk toe aan het Europees Parlement. De Europese normen worden in hoofdzaak door de Raad van Ministers gemaakt.  Toch heeft het Parlement wel medebeslissingsrecht of wetgevende bevoegdheid inzake de realisatie van de interne markt in de Europese Unie ; en het aantal gevallen waarin die “medebeslissingsprocedure” moet worden gevolgd, wordt alsmaar talrijker.

Samenvattend, zijn er binnen de Europese Unie de volgende instellingen :

  1. Het Europees Parlement wordt om de vijf jaar door de Europese burgers verkozen, heeft bevoegdheden die gelijkaardig zijn aan die van het Belgische federale parlement, maar staat slechts gedeeltelijk in voor het maken van de Europese normen of wetten (verordeningen en richtlijnen).

  2. De Raad van Ministers bestaat uit de bevoegde ministers van de verschillende lidstaten en maakt de meeste Europese normen, zij het dat voor een aantal gelegenheden het parlement meebeslist.

  3. De Europese Commissie bestaat uit 20 leden die in onderlinge overeenstemming door de regeringen van de lidstaten worden benoemd. De Commissie heeft initiatiefrecht in het besluitvormingsproces, voert de beslissingen van de Raad van Ministers uit en houdt toezicht op de naleving van de verdragen van de Europese Unie door de lidstaten. In de uitgebreide Europese Unie zal de Commissie vanaf september 2004 uit 25 leden bestaan, één afgevaardigde uit elke lidstaat.

  4. Het Hof van Justitie is bevoegd om Europese normen te vernietigen, een lidstaat te veroordelen en om prejudiciële vragen over het Europees recht te beantwoorden.

2. De Belgische vertegenwoordiging.

  • Er zijn tot juni 2009, 24 Belgische vertegenwoordigers in het Europees Parlement (Totaal 736 leden voor de 27 lidstaten vanaf juli 2009 met 22 vertegenwoordigers voor België).

  • Voor de verkiezing van het Europees Parlement zijn er 3 kiescolleges en 4 kieskringen :

De 3 kiescolleges voor het Europees Parlement

Kiescollege

Kieskringen

Hoofdbureau van
het College

Aantal te kiezen leden

Nederlandstalig

· Vlaamse kieskring (Vlaams-Gewest min arr. Halle-Vilvoorde)
· Kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde (Nederlandstalige lijsten)

Mechelen

13 (8 opvolgers)

Franstalig

· Waals kieskring (Waals Gewest min 9 Duitstalige gemeenten)
· Kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde (Franstalige lijsten)

Namen

8 (6 opvolgers)

Duitstalig

· Duitstalige kieskring (9 Duitstalige gemeenten - kantons Eupen en Sankt-Vith)

Eupen

1 (6 opvolgers)

TOTAAL

 

 

22 leden

  • Er zijn aparte opvolgers : de helft van het aantal effectieve kandidaten + 1. Er moeten minstens 6 opvolgers zijn.

  • De wijziging van de kiescolleges en kieskringen kan bij gewone wet in het federale Parlement. Het aantal te verkiezen leden per kiescollege wordt vastgelegd bij koninklijk besluit.

Nouveautés