Europa en Regio
 

Directie van de Verkiezingen

     
IBZ
 
Stemopneming, zetelverdeling en aanwijzing gekozenen

  1. Schema kiesbureaus


  2. EUROPEES PARLEMENT + PARLEMENTEN VAN REGIO EN GEMEENSCHAP
schema van de stembureaus

TOELICHTINGEN

  • De stembureaus zijn gemeenschappelijk bij het traditioneel en elektronisch stemmen voor de verkiezingen van het Europees Parlement en de Parlementen van gewest en van gemeenschap.

  • Er zijn stemopnemingsbureaus A ("telbureaus") voor de verkiezing van het Europees Parlement én stemopnemingsbureaus B voor de verkiezing van de Parlementen van gewest en van gemeenschap.

  • In de kieskantons met elektronische stemming zijn er geen stemopnemingsbureaus meer. De totalisatie van de stemmen van alle verkiezingen geschiedt dan onmiddellijk op het enige kantonhoofdbureau.

  • Er is een kantonhoofdbureau A voor de verkiezing van het Europees Parlement én een kantonhoofdbureau B voor de verkiezing van de Parlementen van gewest en van gemeenschap.

  • In de kieskantons met elektronische stemming is er slechts één kantonhoofdbureau voor alle verkiezingen.

    Van de 208 kieskantons in België zijn er 62 kieskantons met elektronische stemming en 146 kieskantons met traditionele stemming. Alle kieskantons in het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest en in het Duitstalig kiesgebied zijn geautomatiseerd.

  • Er is een apart provinciehoofdbureau voor de verkiezing van het Europees Parlement in iedere provinciehoofdplaats.

  • Het provinciehoofdbureau van de provincie Vlaams-Brabant is slechts bevoegd voor het administratief arrondissement Leuven.

    Een apart hoofdbureau van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde vervult de functies van provinciehoofdbureau te Brussel.

    Het collegehoofdbureau van het Duitstalig kiescollege te Eupen oefent de functies van provinciehoofdbureau uit voor het Duitstalig kiesgebied.

  • Er is een collegehoofdbureau voor de verkiezing van het Europees Parlement te Mechelen (Nederlands kiescollege), te Namen (Frans kiescollege) en te Eupen (Duitstalig kiescollege).

  • Er is een kieskringhoofdbureau voor de verkiezing van de Parlementen van gewest en van gemeenschap.

  • Het kieskringhoofdbureau voor de verkiezing van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement wordt Gewestbureau genoemd.

    Het kieskringhoofdbureau voor de verkiezing van het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap wordt Hoofdbureau van het kiesgebied genoemd.

  • Voor de verkiezing van het Waals Parlement worden de taken van lijstenverbindingen ("apparentering") tussen de kieskringen van een provincie vervult door het provinciaal centraal bureau, dat het kieskringhoofdbureau in de provinciehoofdplaats is.

  • In de provincie Waals-Brabant zijn er geen lijstenverbindingen, omdat er slechts 1 kieskring is.

  • Het bijzonder kiesbureau, dat ingesteld wordt bij FOD Binnenlandse Zaken, zorgt voor het stemrecht van de Belgen in de Europese Unie die zich hebben geregistreerd als kiezer in België voor het Europees Parlement. FOD BIZA staat in voor de algemene organisatie van de verkiezingen.

  • De gemeenten en de provincies hebben onder meer belangrijke taken bij de organisatie en de logistiek van de kiesbureaus.

  • De stemopneming
    • Er is geen stemopneming in geval van geautomatiseerde stemming (telling direct in het kantonhoofdbureau).

    • De stemopnemingsbureaus (of "telbureaus") worden op de dag van de stemming na het sluiten van de stembureaus samengesteld.

      De voorzitter, de bijzitters en de secretaris leggen de eed af.

      Het stemopnemingsbureau begint met de stemopneming zodra het alle voor hem bestemde omslagen heeft ontvangen.

      Voor de verkiezingen van het Europees Parlement en de Parlementen van gewest en van gemeenschap worden de stemopnemingsbureaus gesplitst in een bureau A (telling stembiljetten Europees Parlement) en een bureau B (telling stembiljetten Parlementen van gewest en van gemeenschap).

    • Ieder kantonhoofdbureau A (Europees Parlement) en ieder kantonhoofdbureau B (Parlementen van gewest en van gemeenschap) gaan over tot de telling van de stemmen per kanton, op basis van de opnemingstabellen van de stemopnemingsbureaus, en vermelden ze in een verzamelstaat.

    • In de kantons waar er gebruik wordt gemaakt van de geautomatiseerde stemming, gaat de voorzitter van het enig kantonhoofdbureau, bij ontvangst van de geheugendragers uit de stembureaus, over tot de registratie van de stemmen op de geheugendragers, waarna de totalisatie van de uitgebrachte stemmen voor de lijsten en de kandidaten geschiedt.

      Het aantal neergelegde stemmen, het aantal blanco en ongeldige stemmen, alsook de stemcijfers en naamstemmen van de verschillende lijsten worden zo vlug mogelijk medegedeeld aan de Minister van Binnenlandse Zaken. Dit gebeurt digitaal.

      De voorzitters van de kantonhoofdbureaus A zenden hun verzamelstaat voor de verkiezing van het Europees Parlement naar het provinciehoofdbureau.

      Het provinciehoofdbureau maakt een verzameltabel op waarin de resultaten van de kantonhoofdbureaus uit de provincie zijn vervat.

      Opmerking :

      In de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde moet het provinciehoofdbureau te Brussel twee verzamelstaten opmaken :

      • één voor de voorzitter van het hoofdbureau van het Nederlands kiescollege te Mechelen;

      • één voor de voorzitter van het hoofdbureau van het Frans kiescollege te Namen.

      Voor wat betreft de verkiezingen van de Parlementen van gewest en gemeenschap, zenden de voorzitters van de kantonhoofdbureaus B hun verzamelstaat naar het kieskringhoofdbureau.

      N.B. In de kieskantons met geautomatiseerde stemming is er slechts 1 kantonhoofdbureau, dat de verzamelstaten voor beide verkiezingen opmaakt en respectievelijk verstuurt naar de desbetreffende hoofdbureaus.

      Alle kieskantons van het Brussels kiesgebied en het Duitstalig kiesgebied zijn geautoma-tiseerd, alsmede een aantal kieskantons in Vlaanderen en Wallonië (zie hoofdstuk Elektronisch Stemmen).

  • Algemene berekeningen voor het Europese Parlement en de Parlementen van gewest en van gemeenschap
    1. Het Europees Parlement en de Parlementen van gewest en van gemeenschap

    2. De stemgegevens vanuit de provinciehoofdbureaus worden verzameld in de collegehoofdbureaus. (Europees Parlement) en de kieskringhoofdbureaus (Parlementen van gewest en van gemeenschap). Voor de verkiezing van het Europees Parlement en de verkiezingen van de Parlementen van gewest en van gemeenschap, met uitzondering van het Waals Parlement, zijn er geen lijstenverbindingen en gebeurt de zetelverdeling over de lijsten in de kiescolleges volgens het systeem D'HONDT.

      N.B.

      • Voor de verkiezingen van de Parlementen van gewest en van gemeenschap worden tot de zetelverdeling enkel toegestaan de lijsten die minstens 5 % van het algemeen totaal van de geldige uitgebrachte stemmen in de kieskring behaald hebben (= kiesdrempel van 5 % voor toelating tot de zetelverdeling).

      • Bij de verkiezing van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement geldt de kiesdrempel van 5 % ten aanzien van het algemeen totaal van de geldig uitgebrachte stemmen in de betrokken taalgroep.

      • Het aantal zetels dat aan elke lijst toekomt, in het systeem D’HONDT, bekomt men door haar stemcijfer te delen door de kiesdeler. De kiesdeler zelf bekomt men door volgende bewerkingen :

        De stemcijfers van de lijsten worden op een horizontale lijn geschreven en achtereenvolgens gedeeld door 1, 2, 3, 4 enz. De quotiënten worden onder de stemcijfers geschreven.

      Toepassing van het systeem D’HONDT :

      • vaststelling van het stemcijfer van elke lijst :

      • overeenkomstig de kieswetgeving wordt het stemcijfer van een lijst gevormd door het totaal van de stembiljetten waarop één of meer geldige stemmen voor die lijst is uitgebracht. Dit totaal wordt verkregen door optelling van de vier ondercategorieën (= stembiljetten met lijststemmen + stembiljetten met naamstemmen (titularissen en/of opvolgers) voor die lijst).

      • de kiesdeler zoeken :

      • men deelt het stemcijfer van elke lijst door 1, 2, 3, 4, enz….

      • de bekomen quotiënten worden genummerd naar grootte tot aan het aantal te verdelen zetels. Het laatste genummerde quotiënt dat recht heeft op een zetel wordt onderlijnd en is de kiesdeler.

      • Een cijfervoorbeeld ter verduidelijking (systeem D'HONDT) :

        11 zetels moeten verdeeld worden over 5 lijsten.

        De kiesdeler bedraagt 10.000.

        Lijstnummer

        1

        2

        3

        4

        5

        Stemcijfer

        54.000

        40.000

        21.000

        9.800

        5.200

        Noemers Quotiënten

        1

        (I)     54.000

        (II)      40.000

        (IV)     21.000

        9.800

        5.200

        2

        (III)  27.000

        (V)      20.000

        (V)       10.500

        4.900

         

        3

        (VI)  18.000.

        (VIII) 13.333

                      7.000

           

        4

        (VII) 13.500

        (XI)    10.000

             

        5

        (IX)  10.800

                     8.000

             

        6

                   9.000

                     6.666

             

        7

                   7.714

               

        De verdeling van de zetels gebeurt door aan iedere lijst zoveel zetels toe te kennen, als haar stemcijfer de kiesdeler bevat. De deling moet in principe niet worden voortgezet tot aan de breuken.

        Alleen wanneer het laatste nuttige quotiënt dat de toekenning van de laatste zetel vaststelt tegelijkertijd op 2 lijsten voorkomt, kan het verschil uit de verwaarloosde breuk voortkomen. In dat geval moet de deling tot de breuken worden voortgezet.

        Indien het quotiënt volstrekt identiek is voor twee lijsten zal de zetel worden toegekend aan de lijst met degene van de twee voor dit mandaat concurrerende kandidaten, die de meeste stemmen bekomen heeft of, in de tweede plaats, die de hoogste leeftijd heeft.

        Indien een lijst meer zetels behaalt dan zij kandidaten heeft, dan worden de niet toegekende zetels gevoegd bij die welke aan de overige lijsten toekomen.

        De verdeling onder deze lijsten geschiedt door de deling van de stemcijfers verder door te drijven tot alle mandaten kunnen worden verdeeld.

    3. het Waals Parlement

    4. N.B.

      • In de kieskringen die samenvallen met één provincie of één kieskring vormen (Vlaamse kieskringen, Waals-Brabant, Brussels kiesgebied en Duitstalig kiesgebied) is er geen mogelijkheid tot lijstenverbindingen binnen een provincie en geschiedt de zetelverdeling volgens het systeem D’HONDT (zie hierboven voor de zetelverdeling bij de verkiezing van het Europees Parlement en de verkiezingen van de Parlementen van gewest en van gemeenschap).

      • Bij de verkiezing van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement kunnen de lijsten binnen dezelfde taalgroep zich verbinden voor de zetelverdeling (“poolvorming”).

      De voorzitter van het hoofdbureau van de kieskring maakt een algemene verzamelstaat op met de resultaten van de verzamelstaten van de verschillende kantons.

      Voor de provincies bij de verkiezing van het Waals Parlement die meerdere kieskringen hebben, geldt het stelsel van lijstenverbindingen of apparentering. Volgens dit systeem kunnen de kandidaten van een lijst een verklaring afleggen dat zij zich, voor wat de verdeling van de zetels betreft, verbinden met kandidaten van andere lijsten die in andere kieskringen binnen een provincie worden voorgedragen. Een deel van de zetels wordt dan, in een tweede fase, verdeeld op provinciaal niveau. Hierbij wordt rekening gehouden met het totaal aantal stemmen van de verbonden lijsten in de ganse provincie.

      Bij lijstenverbinding geschiedt de definitieve zetelverdeling en de aanwijzing van gekozenen door het provinciaal centraal bureau (= kieskringhoofdbureau in de provinciehoofdplaats).

      N.B.

      • De kiesdrempel van 5 % is hier van toepassing op het niveau van de kieskring en de provincie : enkel de lijsten die minstens 5 % van het algemeen totaal van de geldig uitgebrachte stemmen in de kieskring behalen, mogen deelnemen aan de zetelverdeling op het niveau van de kieskring.

      In het geval van lijstenverbindingen (“apparentering”) bij de verkiezing van het Waals Parlement mogen enkel de verbonden lijsten, waarvan het gecumuleerde stemcijfer van alle kieskringen in de provincie minstens 5 % bedraagt van het algemeen totaal van de geldig uitgebrachte stemmen in de hele provincie, worden toegelaten tot de zetelverdeling op het niveau van de provincie.

      De verdeling van de zetels bij lijstenverbinding of apparentering gebeurt op onderstaande wijze :

      • Vaststellen van de kiesdeler in het kieskringhoofdbureau.

      • De kiesdeler wordt in dit geval bekomen door het aantal geldige stembiljetten te delen door het aantal zetels dat in de kieskring te begeven is.

      • Bepalen van het kiesquotiënt van elke lijst.

      • Dit bekomt men door het stemcijfer van de lijst te delen door de kiesdeler. Het kiesquotiënt geeft door het cijfer van zijn eenheden het aantal zetels aan dat aan de lijst onmiddellijk is toegekend (eerste verdeling van zetels over de lijsten).

      • Specifiëren van de lokale breuk.

      • Aan de hand van de lokale breuk wordt achterhaald hoeveel zetels de lijst zal bekomen op grond van de provinciale zetelverdeling. De lokale breuk is het resultaat, verkregen door het kiesquotiënt van elke lijst te delen door het aantal onmiddellijk behaalde zetels in de kieskring, vermeerderd met één.

      • Bepalen van het provinciaal stemcijfer in het provinciaal centraal bureau..

      • De stemcijfers van alle verbonden lijsten in de kieskringen van de provincie worden hiertoe opgeteld.

      • Vaststellen van het aantal nog toe te kennen zetels in de provincie :

        1. Instellen van het quorum

        2. Als voorwaarden voor de deelname aan de provinciale zetelverdeling is gesteld dat een lijst in minstens één kieskring van de provincie een stemcijfer moet behaald hebben dat groter of gelijk is aan 66 % van de kiesdeler van die kieskring. De alleenstaande lijsten die aan deze voorwaarde voldoen, mogen eveneens aan de provinciale zetelverdeling deelnemen.

        3. Verdeling van de nog toe te kennen zetels

        4. Het provinciale stemcijfer van de lijst moet worden gedeeld door het aantal door de lijst rechtstreeks behaalde zetels in de verschillende kieskringen, vermeerderd met 1, 2, 3, 4 enz…

          De aldus bekomen quotiënten worden dan naar belangrijkheid gerangschikt a rato van het aantal nog toe te kennen zetels.

        5. Aanduiding van de kieskringen waar de aanvullende zetels worden toegekend

        6. De toekenning van deze zetels gebeurt eerst aan de alleenstaande lijsten, te beginnen met deze die het hoogste in aanmerking komende quotiënt heeft.

          Voor de gebonden lijsten geschiedt de aanwijzing aan de hand van de kiesdeler van de kieskring te delen door het aantal aan de lijst rechtstreeks toegekende zetels, vermeerderd met 1, 2, 3, 4 enz…

          De aan de lijst bijkomende toegekende zetels zullen naar de kieskring gaan waar de lijst de hoogste lokale breuk heeft gehaald, op voorwaarde uiteraard dat er in die kieskring nog een zetel te begeven is (zie voor een gedetailleerde uitwerking van het systeem van lijstenverbindingen de onderrichtingen aan de kieshoofdbureaus).

  • Aanwijzing van de gekozenen (kandidaten en opvolgers) voor het Europees Parlement en de Parlementen van gewest en van gemeenschap
    1. Het Europees Parlement en de Parlementen van gewest en van gemeenschap

    2. N.B. Deze regeling geldt niet voor het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap, waar geen aparte opvolgers zijn (zie 2° hieronder).

      • Indien het aantal door de lijsten behaalde mandaten hoger of gelijk is aan het aantal te begeven zetels, zijn alle kandidaten van die lijst verkozen.

      • Wanneer het aantal kandidaten hoger is dan het aantal aan de lijst toegekende zetels, worden de zetels toegekend aan de kandidaten die de meeste stemmen bekomen hebben.

        Bij staking van stemmen heeft de voordrachtsorde de voorkeur.

      • Na de verdeling van de zetels onder de lijsten, gaat het collegehoofdbureau of het kieskringhoofdbureau over tot de aanduiding van de kandidaten aan wie deze mandaten toegekend zijn.

      • Voor deze aanwijzing wordt geen enkele verdeling van de helft van stembiljetten ten gunste van de overdracht gedaan : 1° wanneer het aan een lijst toekomend aantal zetels groter is dan dat van haar titularissen en opvolgers samen ; 2° wanneer dit aantal gelijk is aan dat van de titularissen en opvolgers samen.

        Het bureau dient de helft van stembiljetten ten gunste van de overdracht niet vooraf te verdelen maar enkel de titularissen aan te duiden : 1° wanneer het aantal van de aan de lijst toekomende zetels gelijk is aan dat van haar kandidaten-titularissen ; 2° wanneer het groter is dan het aantal titularissen.

        Wanneer een lijst minder zetels bekomt dan zij kandidaten-titularissen telt, zijn de kandidaten verkozen op wier naam het grootste aantal stemmen werden uitgebracht tot het aan de lijst toegekend getal zetels uitgeput is. Bij staking van stemmen heeft de voordrachtsakte de voorkeur.

        Vóór de aanwijzing van de verkozenen, gaat het bureau over tot de individuele toewijzing aan de kandidaat-titularissen van de helft van de stembiljetten die ten gunste van de orde van voordracht zijn uitgebracht. Die toewijzing geschiedt door overdracht.

        Voortaan wordt bij de aanwijzing van de gekozen kandidaten en de opvolgers slechts rekening gehouden met de helft van de stembiljetten ten gunste van de overdracht, zodat de invloed van het (eigen) aantal behaalde naamstemmen door de kandidaten aanzienlijk wordt vergroot.

        Het is een aan iedere lijst eigen verkiesbaarheidscijfer dat tot maatstaf voor de overdracht van de stembiljetten dient. Dit cijfer bekomt het bureau door het stemcijfer van de lijst te delen door het aantal toegekende zetels, vermeerderd met één eenheid. Hoe klein de breuk ook zij, toch wordt zij altijd naar boven afgerond.

      • Voor deze aanduiding wordt geen enkele verdeling van de stembiljetten ten gunste van de overdracht gedaan wanneer het aantal kandidaat-titularissen van een lijst gelijk is aan het aantal zetels dat aan de lijst toekomt. Al die kandidaat-titularissen zijn dan gekozen.

      • Wanneer een lijst minder zetels bekomt dan zij kandidaat-titularissen telt, zijn de kandidaat-titularissen gekozen op wier naam het meest stemmen werden uitgebracht, tot het aan de lijst toegekend getal zetels uitgeput is. Bij staking van stemmen, heeft de voordrachtsorde de voorkeur.

        Voor de aanwijzing van de gekozenen dient het bureau dus niet alleen rekening te houden met de naamstemmen, maar ook met de helft van de stembiljetten die onder de eerstgeplaatste kandidaat-titularissen bij overdracht worden verdeeld.

      • Alvorens de gekozenen aan te wijzen, kent het hoofdbureau aan de kandidaat-titularissen individueel de helft van het aantal stembiljetten toe ten gunste van de volgorde van voordracht van deze kandidaten. Deze helft wordt vastgesteld door het totaal van de stembiljetten die inbegrepen zijn in de subcategorieën 1 (aantal stembiljetten met loutere lijststemmen) en 4 (aantal stembiljetten met naamstemmen voor één of meer kandidaat-opvolgers) te delen door twee. De toekenning van deze stembiljetten gebeurt door overdracht. Zij worden toegevoegd aan de naamstemmen die de eerste kandidaat-titularis van de lijst heeft behaald, voor wat nodig is om het verkiesbaarheidscijfer dat specifiek is voor elke lijst, te bereiken. Is er een overschot, dan wordt het op gelijkaardige wijze toegekend aan de tweede kandidaat-titularis, vervolgens aan de derde en zo verder, totdat de helft van het aantal stembiljetten die gunstig zijn voor de volgorde van voordracht van deze kandidaten, uitgeput is.

      • Het verkiesbaarheidscijfer dat specifiek is voor elke lijst, wordt bereikt door het stemcijfer (of kiescijfer) van de lijst te delen door het aantal toegekende zetels aan de lijst, vermeerderd met één eenheid.

      • Aan de kandidaat, die in aanmerking komt en die zoveel of meer naamstemmen bekomen heeft als het cijfer van verkiesbaarheid, moeten geen stembiljetten ten gunste aan de volgorde van voordracht meer toegekend worden.

      • In de praktijk, indien het aantal lijststemmen groot is, trekt men niet telkenmale van het totaal aantal stembiljetten ten gunste van de overdracht het aantal toegekende stembiljetten af. Enkel op het ogenblik waarop het bureau denkt dat het dit totaal nagenoeg uitgeput heeft, vergewist het zich van het getal nog beschikbare stembiljetten, door van het totaal stembiljetten ten gunste van de overdracht het totaal van reeds toegekende stembiljetten af te trekken.

      • De eventuele decimalen van het quotiënt dat verkregen wordt, enerzijds, door het aantal stembiljetten ten gunste van de overdracht te delen door twee om het aantal van deze door overdracht tussen de kandidaten (titularissen of opvolgers) van de lijst te verdelen stembiljetten vast te stellen en, anderzijds, door het stemcijfer van de lijst te delen door het aantal plus één van de zetels die aan die lijst toekomen, om het verkiesbaarheidscijfer dat specifiek is voor elke lijst, te bepalen worden afgerond naar de hogere eenheid, ongeacht het feit of zij al dan niet 0,50 bereiken.

      • Na de kandidaat-titularissen voor elke lijst als verkozen aangewezen te hebben, gaat het bureau over tot het aanwijzen van de opvolgers.

      • Voorafgaandelijk aan hun aanwijzing gaat het hoofdbureau, nadat het de titularissen aangewezen heeft, over tot de individuele toekenning aan de kandidaat-opvolgers, van de helft van het aantal stembiljetten die gunstig zijn voor de volgorde van voordracht van deze kandidaten. Deze helft wordt vastgesteld door het totaal van de stembiljetten die begrepen zijn in de subcategorieën 1 (aantal stembiljetten met lijststemmen) en 2 (aantal stembiljetten met naamstemmen voor kandidaat-titularissen) te delen door twee.

        De toekenning van deze stembiljetten gebeurt door overdracht. Zij worden toegevoegd aan de naamstemmen die de eerste kandidaat-opvolger heeft behaald, voor wat nodig is om het verkiesbaarheidscijfer te bereiken. Is er een overschot, dan wordt het op gelijkaardige wijze toegekend aan de tweede kandidaat-opvolger, vervolgens aan de derde en zo verder, volgens de volgorde van voordracht, totdat de helft van het aantal stembiljetten die gunstig zijn voor de volgorde van voordracht van deze kandidaten, uitgeput is.

        Er wordt niets toegekend aan de kandidaten die tegelijk als kandidaat-titularis en als kandidaat-opvolger voorgedragen worden en die reeds aangewezen zijn als gekozenen bij de kandidaat-titularissen.

        Een kandidaat-opvolger moet tenminste 1 naamstem hebben behaald om als opvolger te kunnen worden aangeduid.

      Voorbeeld van aanwijzing van gekozen kandidaten en opvolgers bij het Europees Parlement en de Parlementen van gewest en van gemeenschap

      • De kiezer kan ofwel een lijststem uitbrengen, ofwel één of meerdere naamstemmen voor kandidaat-titularissen, ofwel één of meerdere naamstemmen voor kandidaat-opvolgers, ofwel één of meerdere naamstemmen voor kandidaat-titularissen èn voor kandidaat-opvolgers en dit steeds binnen éénzelfde lijst. Bij het uitbrengen van een lijststem èn naamstemmen op een lijst, vervalt de lijststem.

      • De overdracht van de stembiljetten ten gunste van de volgorde van kandidaten (titularissen of opvolgers) wordt beperkt met de helft, zodat de bekomen naamstemmen doorslaggevender worden.

      • De hoofdbureaus maken onder de geldige stembiljetten een onderscheid, per lijst voor vier ondercategorieën :

        1. stembiljetten met louter een lijststem ;

        2. stembiljetten met één of meerdere stemmen, enkel voor kandidaat-titularissen ;

        3. stembiljetten met stemmen voor één of meerdere kandidaat-titularissen èn kandidaat-opvolgers ;

        4. stembiljetten met één of meerdere stemmen, enkel voor kandidaat-opvolgers.

        In het raam van de aanwijzing van de gekozen kandidaten, zullen enkel in aanmerking komen voor de overdracht van stemmen ten gunste van de kandidaat-titularissen van een lijst, de helft van de stembiljetten van de ondercategorieën 1 en 4 voor de overdracht van de stemmen ten gunste van de kandidaat-opvolgers, de helft van de stembiljetten van de ondercategorieën 1 en 2.

        In geen geval mogen de stembiljetten van de ondercategorie 3 in aanmerking genomen worden voor welke overdracht hoedanook.

        Stemcijfer = totaal van de ondercategorieën van 1 tot 4 : 72.000

        Aantal verworven zetels : 4

        Verkiesbaarheidscijfer : 14.400 of (72.000) / (4 + 1)

        Verdeling van het stemcijfer volgens :

        ondercategorie

        1. 7.000
        2. 25.000
        3. 34.000
        4. 6.000

        72.000

        Aantal stembiljetten ten gunste van de orde van voordracht van de kandidaat-titularissen : 13.000 : 2 = 6.500 (ondercategorieën 1 + 4)

        Aantal stembiljetten ten gunste van de orde van voordracht van de kandidaat-opvolgers : 32.000 : 2 = 16.000 (ondercategorieën 1 + 2)

        Kandidaat-titularissen Naamstemmen Overdracht voor kandidaat-titularissen Totaal Naamstemmen Gekozenen

        1

        12.000

        + 2.400

        14.400

        4de

        2

        17.000

             -

        17.000

        2de

        3

        20.000

             -

        20.000

        1ste

        4

          5.000

        + 4.100

          9.100

          -

        5

        15.000

             -

        15.000

        3de

           

           6.500

           

        Zijn als kandidaat-titularissen verkozen in volgorde :

        nr. 3, 2, 5 en 1.

        Kandidaat-opvolgers Naamstemmen Overdracht voor kandidaat-opvolgers Totaal Naamstemmen Opvolgers

        1

        13.000

        + 1.400

        14.400

        2de

        2

        25.000

              -

        25.000

        1ste

        3

          8.000

        + 6.400

        14.400

        3de

        4

          1.000

        + 8.200

          9.200

        4de

           

         16.000

           

        Zijn als kandidaat-opvolgers verkozen in volgorde :

        nr. 2, 1, 3 en 4.

    3. De Raad van de Duitstalige Gemeenschap

    4. De aanwijzing van de gekozenen en opvolgers bij deze Raad geschiedt op gelijkaardige wijze als bij de verkiezing van het Europees Parlement en de Raden hierboven.

      Omdat de lijsten echter geen aparte opvolgers hebben, gebeurt de indeling van de stemmen slechts in twee subcategorieën en de overdracht van de stemmen op een aangepaste wijze. Zie het voorbeeld dat volgt.

      Voorbeeld van aanwijzing van gekozenen en opvolgers bij de Raad van de Duitstalige Gemeenschap

      • Doordat er geen aparte opvolgers zijn op een lijst kan de kiezer, ofwel een lijststem uitbrengen ofwel één of meerdere naamstemmen op kandidaten en dit steeds binnen éénzelfde lijst.

      • Bij het uitbrengen van een lijststem èn naamstemmen op een lijst, vervalt de lijststem.

        De overdracht van de lijststemmen ten gunste van de volgorde van kandidaten wordt beperkt met de helft, zodat de bekomen naamstemmen doorslaggevender worden

      • Nadat de gekozen kandidaten zijn aangewezen, wordt overgegaan tot de aanduiding van de opvolgers. Wanneer één of meerdere kandidaten op dezelfde lijst verkozen zijn, worden de niet-gekozen kandidaten op dezelfde lijst op dezelfde wijze aangeduid tot opvolger.

      • Aantal stembiljetten met een loutere lijststem : 33.000

        Aantal stembiljetten met naamstemmen : 39.000

        Stemcijfer : 72.000

        Aantal verworven zetels : 4

        Verkiesbaarheidscijfer : (72.000) / (4 + 1) = 14.400

        Aantal stemmen voor overdracht : 33.000 : 2 = 16.500

        Gekozenen :

        Kandidaten Naamstemmen Overdracht Totaal naamstemmen Gekozenen

        1

          9.600

        +  4.800

        14.400

        3de

        2

          2.100

        + 11.700

        14.400

        4de

        3

          7.700

        -

          7.700

         

        4

          8.400

        -

          8.400

         

        5

        17.300

        -

        17.300

        1ste

        6

          9.700

        -

          9.700

         

        7

        16.000

        -

        16.000

        2de

           

          16.500

           

        Zijn als kandidaten verkozen, in volgorde :

        Kandidaten nr. 5, 7, 1 en 2.

        Kandidaten Naamstemmen Overdracht Totaal naamstemmen Gekozenen

        3

        7.700

        + 6.700

        14.400

        1ste

        4

        8.400

        + 6.000

        14.400

        2de

        6

        9.700

        + 3.800

        13.500

        3de

           

          16.500

           

        Zijn als opvolgers verkozen, in volgorde :

        Kandidaten nr. 3, 4 en 6.

    Nouveautés