Europa en Regio
 

Directie van de Verkiezingen

     
IBZ
 
Hoe worden de Parlement van de Gemeenschappen en de Gewesten samengesteld ?

1. Inleiding

Elke gemeenschap en elk gewest heeft een eigen parlement en een eigen regering.

De Parlementen worden samengesteld via directe verkiezingen, die om de vijf jaar georganiseerd worden. Deze verkiezingen vallen samen met de verkiezing van het Europees Parlement.

In tegenstelling tot het federale niveau kunnen de Parlementen niet voortijdig ontbonden worden door de uitvoerende macht. Daarom spreekt men van ‘legislatuurparlementen’.

Het aantal leden in het Parlement verschilt van gemeenschap tot gemeenschap, en van gewest tot gewest.

De Parlementen, die de wetgevende macht uitoefenen tezamen met hun Regering, hebben dezelfde soort bevoegdheden als het federale Parlement :

  1. Het maken van algemene normende wetten, decreten (Vlaanderen en Wallonië) en ordonnanties (Brussel) genaamd ;

  2. Het goedkeuren van de verdragen ;

  3. Het controleren van de regering en goedkeuren van de begroting;

  4. Het oprichten van parlementaire onderzoekscommissies.

2. Samenstelling

  1. Het Vlaams Parlement.

  2. Het Vlaamse Parlement bestaat uit 118 leden die rechtstreeks door de kiezers van het Vlaams Gewest  verkozen worden en uit 6 Nederlandstalige Brusselse leden die rechtstreeks door de kiezers uit het Brusselse Gewest verkozen worden, die eerst hebben gestemd op een lijst van de Nederlandstalige taalgroep voor het Brussels Hoofdstedelijk Parlement.

    N.B. Het Vlaamse Parlement bestaat uit 118 leden die rechtstreeks door de kiezers van het Vlaams Gewest  verkozen worden en uit 6 Nederlandstalige Brusselse leden die rechtstreeks door de kiezers uit het Brusselse Gewest verkozen worden, die eerst hebben gestemd op een lijst van de Nederlandstalige taalgroep voor het Brussels Hoofdstedelijk Parlement.

    De 118 leden uit Vlaanderen worden gekozen in 5 provinciale kieskringen :

Aantal leden

Aantal opvolgers

1) Antwerpen

33

16

2) Limburg

16

16

3) Oost-Vlaanderen

27

16

4) West-Vlaanderen

22

16

5) Vlaams-Brabant 

20

16

118

Rechtstreekse verkiezing van leden voor het Vlaams Parlement in het Brussels Gewest

6

-----------

124 leden

    De algemene regel van het aantal opvolgers is dat het aantal opvolgers gelijk moet zijn aan het aantal te verkiezen leden in een kieskring ; doch met een absoluut maximum van 16 opvolgers en met een absoluut minimum van 4 opvolgers.

    Een wijziging van de kieskringen kan slechts met een decreet bij 2/3 meerderheid over in het Vlaams Parlement. Bij stemming op 14 januari 2004 heeft het Vlaams Parlement provinciale kieskringen ingevoerd voor zijn verkiezing. Hierdoor is de apparentering of lijstenverbinding tussen de lijsten binnen éénzelfde provincie ook afgeschaft.

  1. Het Waals Parlement

  2. Het Waals Parlement bestaat uit 75 rechtstreeks verkozen leden.

    De 75 leden uit Wallonië worden gekozen in 13 kieskringen :

Aantal leden

Aantal opvolgers

1) Nivelles

8

8

2) Mons

6

6

3) Soignies

4

4

4) Tournai - Ath - Mouscron

7

7

5) Charleroi

9

9

6) Thuin

3

4

7) Arlon - Bastogne - Marche - en - Famenne 

3

4

8) Neufchâteau -Virton

2

4

9) Liège

13

13

10) Huy - Waremme

4

4

11) Verviers

6

6

12) Namur

6

6

13) Dinant-Philippeville 

4

4

------------

75 leden

    De algemene regel van het aantal opvolgers is dat het aantal opvolgers gelijk moet zijn aan het aantal te verkiezen leden in een kieskring ; doch met een absoluut maximum van 16 opvolgers en met een absoluut minimum van 4 opvolgers.

    Een wijziging van de kieskringen kan slechts met een decreet bij 2/3 meerderheid in het Waals Parlement. Er is apparentering of lijstenverbinding mogelijk tussen de lijsten binnen éénzelfde provincie.

    N.B. Het Parlement van de Franse Gemeenschap wordt niet rechtstreeks verkozen, maar is samengesteld uit de 75 leden van het Waals Parlement en uit 19 Franstalige leden van het Brusselse Hoofdstedelijk Parlement.

  1. Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement

  2. De 19 gemeenten (8 kieskantons) van het Brusselse Gewest vormen 1 kiescollege, dat wordt voorgezeten door het Gewestbureau en bestaat uit lijsten van de Franstalige taalgroep en van de Nederlandstalige taalgroep.

    Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement die sinds juni 2004 in totaal 89 leden telt, heeft 72 leden die zijn gekozen uit de lijsten van de Franstalige taalgroep en 17 leden die zijn gekozen uit de lijsten van de Nederlandstalige taalgroep. Er worden 16 aparte opvolgers per lijst voorzien.

    Bij deze verkiezing geschiedt terzelfder tijd de rechtstreekse verkiezing van de 6 Brusselse Parlementsleden, die zullen zetelen in het Vlaams Parlement. Er worden 6 aparte opvolgers per lijst voorzien.

  3. Parlement van de Duitstalige Gemeenschap

  4. De 9 gemeenten (kieskantons Eupen en Sankt-Vith) van het Duitse taalgebied vormen 1 kiescollege, dat wordt voorgezeten door het Hoofdbureau van het Kiesgebied.

    Het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap telt 25 leden. Er zijn geen aparte opvolgers in dit Parlement.

    N.B. De 9 Duitstalige gemeenten zijn : Amel, Büllingen, Burg-Reuland, Bütgenbach, Eupen, Kelmis, Lontzen, Raeren en Sankt Vith.

Nouveautés