Europa en Regio
 

Directie van de Verkiezingen

     
IBZ
 
Elektronisch stemmen

1.             Inleiding

Door de Wet van 11 april 1994 tot organisatie van de geautomatiseerde stemming werd de geleidelijke invoering van het elektronisch stemmen bij alle verkiezingen, dus ook bij de provincie- en gemeenteraadsverkiezingen, mogelijk.

Elke stemhokje van een stembureau is uitgerust met een stemmachine.  De kiezer ontvangt van de voorzitter van het kiesbureau een magneetkaart.  Om zijn stem uit te brengen steekt de kiezer eerst de magneetkaart in de kaartlezer van de stemmachine.  Dan verschijnen op het beeldscherm het volgnummer en het letterwoord van alle kandidatenlijsten.  De kiezer duidt loodrecht met de leespen de lijst van zijn keuze aan.  Hij kan ook blanco stemmen.  Hij bevestigt zijn keuze of annuleert zijn keuze en kiest een nieuwe lijst.

Nadat de kiezer een lijst heeft aangeduid, verschijnen voor die lijst de namen en voornamen van de kandidaten op het scherm.  De kiezer brengt dan zijn stem uit door middel van een leespen.

Hierna wordt de kiezer verzocht zijn uitgebrachte stem te bevestigen (ermee akkoord gaan) ; zolang hij dat niet deed kan de kiezer zijn stemgedrag nog wijzigen (zijn uitgebrachte stem annuleren) en een andere lijst met kandidaten kiezen.

Bij de laatste bevestiging ontvangt de kiezer zijn magneetkaart terug uit te lezer.

De kiezer kan dan onmiddellijk opteren met dezelfde magneetkaart voor de visualisatie of het zichtbaar maken van zijn uitgebrachte stemmen in zijn stemhokje.

De kiezer steekt hiervoor dezelfde magneetkaart terug in de gleuf van zijn stemmachine ; de kiezer kan echter niets meer wijzigen aan zijn uitgebrachte stemmen.

Vervolgens krijgt de kiezer zijn kaart terug uit de kaartlezer en steekt ze onder toezicht van de voorzitter van het stembureau in de elektronische stembus.

Na afloop van de stemming sluit de voorzitter de stembus af en brengt de geheugendragers met de geregistreerde stemmen naar het kantonhoofdbureau dat alle gegevens samenbrengt en de uitslag opmaakt.

Bij de komende verkiezingen voor het Europees Parlement en de Raden zal er in meer dan 200 gemeenten elektronisch worden gestemd.  Dit komt neer op ongeveer 44 % van het totaal aantal kiezers.

De Belgische kiezers stemmen eerst voor de verkiezing van het Europees Parlement en daarna voor de Raadsverkiezingen met dezelfde magneetkaart.

2. Hoe stemt U elektronisch ?

1.  -      U steekt uw magneetkaart in de kaartlezer.  Op het scherm ziet U voor welke verkiezing U een stem kunt uitbrengen (U stemt eerst voor het Europees Parlement en dan voor de Raad).

-      U plaatst steeds de lichtpen loodrecht op het scherm in het vakje van uw keuze.

       U maakt uw keuze uit de verschillende lijsten en vervolgens uit de kandidaten van de gekozen lijst.

-      Na iedere keuze moet U deze bevestigen (= er mee akkoord gaan)

2.  -      U kiest vooraf de lijst waarvoor U wil stemmen.

     -      U heeft volgende mogelijkheden om geldig te stemmen op de gekozen lijst :

· ofwel bovenaan een lijststem

· ofwel een naamstem voor één of meer kandidaten (titularissen en/of opvolgers)

3.  -      Indien U zich vergist is er geen enkel probleem :

·        U doet uw stem teniet en maakt opnieuw uw keuze.

·        U mag niet vergeten telkens uw keuze te bevestigen.

4.    -      Na de laatste bevestiging krijgt U uw magneetkaart terug.  U kunt dan onmiddellijk opteren voor visualisatie (= zichtbaar maken en herbekijken) van uw stemmen.  Steek hiervoor uw kaart terug ; er kan echter niets meer worden gewijzigd.  U overhandigt vervolgens uw kaart aan de voorzitter alvorens ze in de elektronische stembus te steken.

N.B.

·          In de gemeenten van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, in de Duitstalige gemeenten en in sommige gemeenten met taalfaciliteiten, kan de kiezer eerst de taal van de stemprocedure kiezen.  De kiezer dient zijn taalkeuze te bevestigen.

·          In de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde dient de kiezer bovendien voorafgaandelijk een keuze te maken tussen de lijsten met Franstalige kandidaten en de lijsten met Nederlandstalige kandidaten voor de verkiezing van het Europees Parlement.

·          In de gemeenten van het Brussels Gewest dient de kiezer eveneens voorafgaandelijk een keuze te maken tussen de lijsten van de Nederlandse taalgroep en de lijsten van de Franse taalgroep voor de verkiezing van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad. 

De kiezer die gestemd heeft voor een lijst van de Nederlandse taalgroep, heeft tenslotte een bijkomende verkiezing voor de Nederlandstalige Brusselse leden van de Vlaamse Raad.

•      De keuze van de gekozen lijsten geschiedt totaal onafhankelijk van de keuze van de taal, dat een louter begeleidingsinstrument is bij de stemprocedure.

3.             De gemeenten met elektronische stemming, gegroepeerd per provincie en per kieskanton.

Kieskanton

Gemeente

ANTWERPEN

Antwerpen

Antwerpen

 

Zwijndrecht

Arendonk

Arendonk

 

Dessel

 

Ravels

 

Retie

Boom

Boom

 

Hemiksem

 

Niel

 

Rumst

 

Schelle

Brecht

Brecht

 

Essen

 

Kalmthout

 

Malle

 

Wuustwezel

Duffel

Duffel

 

Bonheiden

 

Sint-Katelijne-Waver

Herentals

Herentals

 

Grobbendonk

 

Herenthout

 

Kasterlee

 

Lille

 

Olen

 

Vorselaar

Hoogstraten

Hoogstraten

 

Baarle-Duc

 

Merksplas

 

Rijkevorsel

Kapellen

Kapellen

 

Brasschaat

 

Schoten

 

Stabroek

Kontich

Kontich

 

Aartselaar

 

Boechout

 

Borsbeek

 

Edegem

 

Hove

 

Lint

 

Mortstel

Mechelen

Mechelen

 

Willebroek

Mol

Mol

 

Balen

 

Geel

 

Meerhout

Puurs

Puurs

 

Bornem

 

Sint-Amands

Turnhout

Turnhout

 

Beerse

 

Oud-Turnhout

 

Vosselaar

Westerlo

Westerlo

 

Herselt

 

Hulshout

 

Laakdal

Zandhoven

Zandhoven

 

Ranst

 

Schilde

 

Wijnegem

 

Wommelgem

 

Zoersel


Kieskanton

Gemeente

VLAAMS-BRABANT

Asse

Asse

 

Affligem

 

Dilbeek

 

Liedekerke

 

Merchtem

 

Opwijk

 

Ternat

Glabbeek

Glabbeek

 

Lubbeek

Haacht

Haacht

 

Boortmeerbeek

 

Holsbeek

 

Keerbergen

 

Rotselaar

 

Tremelo

Leuven

Leuven

 

Bertem

 

Bierbeek

 

Herent

 

Huldenberg

 

Kortenberg

 

Oud-Heverlee

 

Tervuren

Vilvoorde

Vilvoorde

 

Kampenhout

 

Machelen

 

Zemst

Zaventem

Zaventem

 

Hoeilaart

 

Kraainem

 

Overijse

 

Steenokkerzeel

 

Wezembeek-Oppem

Zoutleeuw

Zoutleeuw


Geetbets


Linter


Kieskanton

Gemeente

BRUSSEL-HOOFDSTAD

Anderlecht

Anderlecht

 

Berchem-Sainte-Agathe

Brussel

Brussel

Elsene

Elsene

 

Oudergem

 

Watermaal-Bosvoorde

Sint-Jans-Molenbeek

Sint-Jans-Molenbeek

 

Ganshoren

 

Jette

 

Koekelberg

Sint-Gillis

Sint-Gillis

Sint-Joost-ten-Node

Sint-Joost-ten-Node

 

Etterbeek

 

Sint-Lambrechts-Woluwe

 

Sint-Pieters-Woluwe

Schaarbeek

Schaarbeek

 

Evere

Ukkel

Ukkel

 

Vorst


Kieskanton

Gemeente

WEST-VLAANDEREN

Veurne

Veurne

 

Alveringem

 

Koksijde

 

De Panne

Zonnebeke *

Zonnebeke *


Kieskanton

Gemeente

OOST-VLAANDEREN

Evergem

Evergem

Kaprijke

Kaprijke

Nevele

Nevele

 

Aalter

Sint-Niklaas

Sint-Niklaas

Temse

Temse

 

Kruibeke

Dendermonde

Dendermonde

 

Buggenhout

 

Lebbeke

Waarschoot

Waarschoot

Zele

Zele

 

Berlare

Zomergem

Zomergem

 

Knesselare

 

Lovendegem


Kieskanton

Gemeente

HENEGOUWEN

Chimay *

Chimay *

 

Momignies *

Frasnes-lez-Anvaing

Frasnes-lez-Anvaing

Lens

Lens

 

Jurbeke


Kieskanton

Gemeente

LUIK

Aywaille

Aywaille

 

Comblain-au-Pont

 

Esneux

 

Sprimont

Bitsingen

Bitsingen

 

Juprelle

 

Oupeye

Eupen

Eupen

 

Kelmis

 

Lontzen

 

Raeren

Fléron

Fléron

 

Beyne-Heusay

 

Blégny

 

Chaudfontaine

 

Soumagne

 

Trooz

Grâce-Hollogne

Grâce-Hollogne

 

Awans

 

Flémalle

Herstal

Herstal

Luik

Luik

Sint-Niklaas

Sint-Niklaas

 

Ans

Sankt Vith

Sankt Vith

 

Amel

 

Büllingen

 

Burg-Reuland

 

Butgenbach

Seraing

Seraing

 

Neupré

Verlaine

Verlaine

 

Villers-le-Bouillet

Wezet

Wezet

 

Dalhem


Kieskanton

Gemeente

LIMBURG

Beringen

Beringen

 

Leopoldsburg

 

Ham

 

Heusden-Zolder

 

Tessenderlo

Voeren

Voeren

Genk

Genk

 

As

 

Opglabbeek

 

Zutendaal

Hasselt

Hasselt

 

Diepenbeek

 

Zonhoven

Maasmechelen

Maasmechelen

 

Lanaken

Neerpelt

Neerpelt

 

Hamont-Achel

 

Lommel

 

Overpelt

Peer

Peer

 

Hechtel-Eksel

 

Houthalen-Helchteren

 

Kieskanton

Gemeente

LUXEMBURG

Durbuy

Durbuy

* gemeenten waar de stemopneming door optische lezing is geschied in 1999, 2000 en 2003 als experiment.

Nouveautés