Federaal
 

Directie van de Verkiezingen

     
IBZ
 
Stemrecht voor Belgen in het buitenland

INLEIDING.

·  Wet van 7 maart 2002 terzake is gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 8 mei 2002 (zie artikelen 180 tot 180 septies in het Kieswetboek).

·  Naast het stemrecht van Belgen in ‘t buitenland op 5 wijzen, voorziet de wet ook dat de Belgen in België volmacht kunnen geven aan gelijk welke andere kiezer (de volmachthouder moet niet langer de echtgeno(o)t(e) of verwante in de 3de graad zijn).

Iedere kiezer mag slechts 1 volmacht krijgen.

Nieuw volmachtformulier bij KB van 2 augustus 2002 (Belgisch Staatsblad van 24 augustus 2002).

·  Volgende koninklijke besluiten in uitvoering van deze wet zijn ook nog genomen door de Federale Overheidsdienst (FOD) Binnenlandse Zaken :

1°   KB van 4 september 2002 tot vaststelling van het formulier tot inschrijving als kiezer voor de Belgen in ‘t buitenland.

2°   KB van 4 september 2002 tot vaststelling van volmachtformulier voor de Belgen in ‘t buitenland.

Publicatie van deze KB’s is geschied op 8 oktober 2002 in het Belgisch Staatsblad.

·   Publicatie door FOD Buitenlandse Zaken van het KB van 20 september 2002 betreffende de materiële organisatie van verkiezingen in de Belgische Ambassades en Beroepsconsulaire posten (B.S. van 10 oktober 2002).

·   Deze wet hangt samen met de wet van 26 juni 2002 inzake de consulaire bevolkingsregisters en de identiteitskaarten (B.S. van 27 juli 2002).

II.   TOELICHTINGEN.

1.   De wet van 18 december 1998 tot wijziging van het Kieswetboek om het stemrecht toe te kennen aan de Belgen die gevestigd zijn in het buitenland, gaf voor de eerste keer stemrecht aan onze onderdanen die in het buitenland gevestigd zijn, voor de verkiezing van de federale Wetgevende Kamers.

Deze wet was echter omslachtig en duur voor de Belgische kiezers in het buitenland en derhalve moeilijk uitvoerbaar.

-   De wet van 7 maart 2002 tot wijziging van het Kieswetboek om het stemrecht toe te kennen aan de Belgen die in het buitenland verblijven, voor de verkiezing van de federale Wetgevende Kamers en tot instelling van de vrijheid van keuze van de gemachtigde in geval van stemming per volmacht (Belgisch Staatsblad van 8 mei 2002 - zie de artikelen 180 tot 180septies van het Kieswetboek) strekt er dan ook toe de procedure te hervormen en te vereenvoudigen volgens dewelke de Belgen die in het buitenland verblijven kunnen deelnemen aan het politieke leven in hun land van herkomst door te stemmen bij de verkiezing van de Kamer van Volksvertegenwoordigers en van de Senaat (niet voor de andere verkiezingen). Voortaan zullen zij, om hun stem voor die verkiezingen uit te brengen, kunnen kiezen uit vijf verschillende wijzen van stemmen : de persoonlijke stemming in België, de stemming bij volmacht in België, de persoonlijke stemming in de diplomatieke of consulaire beroepspost, de stemming bij volmacht in de diplomatieke of consulaire beroepspost of de stemming per briefwisseling.

-   Deze wet strekt er eveneens toe de vrijheid van keuze van de gemachtigde te voorzien in geval van stemming bij volmacht en dit, zowel ten gunste van de in het buitenland verblijvende Belgische kiezers, als van de in België verblijvende Belgische kiezers.   De wet schaft dus ingeval van stemming bij volmacht, in België of in het buitenland, de beperking van de keuze van de gemachtigde tot de echtgeno(o)t(e) of tot de bloed- of aanverwanten tot de derde graad af.

2. Deze wet regelt het stemrecht van de Belgische emigranten tijdens de federale Parlementsverkiezingen en bepaalt dat zij hun stemrecht alleen kunnen uitoefenen als zij zich in de consulaire registers hebben laten inschrijven én als zij de kiesvoorwaarden vervullen. Pas dan zullen zij ook automatisch onderworpen zijn aan de stemplicht waarin artikel 62, derde lid, van de Grondwet voorziet.

- Overeenkomstig deze wet zal de in het buitenland verblijvende Belg worden uitgenodigd om een keuze te maken uit de vijf hierna volgende wijzen van stemmen :

1°  de persoonlijke stemming in een gemeente van het Rijk;

2°  de stemming bij volmacht in een gemeente van het Rijk;

3°  de persoonlijke stemming in de Belgische diplomatieke of consulaire beroepspost waarin de betrokkene zich zal hebben laten inschrijven;

4°  de stemming bij volmacht in de genoemde post;

5°  en ten slotte de stemming per briefwisseling.

3.   De wet voorziet in een gemeenschappelijk deel voor de vijf wijzen van stemmen (zie ook schema hierna).

Tussen de eerste dag van de achtste maand en de vijftiende dag van de vijfde maand vóór de datum die bepaald is voor de verkiezing van de Kamer en de Senaat, bezorgt de Belgische diplomatieke of consulaire beroepspost de in die post ingeschreven Belgen een formulier tot inschrijving als kiezer.

De in het buitenland verblijvende Belg vult dat formulier in, waarbij hij zijn persoonlijke gegevens vermeldt, de wijze die hij kiest om zijn stem uit te brengen, en de Rijksgemeente waarin hij als kiezer wenst te worden ingeschreven. De keuze van de gemeente van inschrijving is volledig vrij. Zij bepaalt de kieskring waarin de Belg zal worden opgenomen.

-   Als de in het buitenland verblijvende Belg ervoor kiest te stemmen bij volmacht in een gemeente van het Rijk of in de post waar hij is ingeschreven, vult hij bovendien de volmacht in waarvan het model bij koninklijk besluit is bepaald en die bij het inschrijvingsformulier is gevoegd. De volmacht zal in dat geval de gegevens bevatten van de gekozen gemachtigde.

-   Het volgende onderscheid moet worden gemaakt :

·  als de in het buitenland verblijvende Belg ervoor kiest bij volmacht te stemmen in een gemeente van het Rijk, moet hij zijn gemachtigde aanwijzen onder de kiezers die in dezelfde gemeente zijn ingeschreven als die welke hij zal hebben gekozen om er zelf als kiezer te worden ingeschreven;

·  als de in het buitenland verblijvende Belg ervoor kiest bij volmacht te stemmen in de beroepspost waar hij is ingeschreven, moet hij zijn gemachtigde aanwijzen onder de Belgen die zijn ingeschreven in dezelfde post en die de kiesvoorwaarden vervullen.

4.   Nadat de in het buitenland verblijvende Belg het inschrijvingsformulier en in voorkomend geval de eraan gehechte volmacht heeft ingevuld, bezorgt hij het (de) document(en) persoonlijk of per post aan de consulaire beroepspost waar hij is ingeschreven.

Naarmate de formulieren bij die consulaire beroepspost binnenkomen, gaat die na of de betrokkenen aan de kiesvoorwaarden voldoen. Als dat zo is, bezorgt de consulaire beroepspost het formulier en in voorkomend geval de eraan gehechte volmacht via de Federale Overheidsdienst (FOD) Buitenlandse Zaken aan de gemeente van het Rijk die de in het buitenland verblijvende Belg heeft gekozen om er als kiezer te worden ingeschreven.

-   In geval van stemming bij volmacht in een gemeente van het Rijk of in het gebied van de beroepspost voorziet de wet erin dat als het college van burgemeester en schepenen van de gemeente waar de in het buitenland verblijvende Belg is ingeschreven, de gemachtigde kiezer tot de stemming oproept, bij de oproepingsbrief een uittreksel van de volmacht wordt gevoegd waarbij deze wordt gemachtigd in diens naam te stemmen.

-   Wanneer de gemeente die gekozen werd door de in het buitenland verblijvende Belg het formulier van aanvraag tot inschrijving als kiezer ontvangt, neemt die gemeente laatstgenoemde op in de kiezerslijst, waarbij ze de gekozen wijze van stemming vermeldt (Informatietype 132 in het Rijksregister).

5.   Zodra de kiezerslijst met de in het buitenland verblijvende Belgen in elke gemeente van het Rijk is vastgesteld, bezorgt de gemeente een kopie van de lijst van degenen die ervoor hebben gekozen per briefwisseling te stemmen of voor de persoonlijke stemming of de stemming bij volmacht in de diplomatieke of consulaire beroepspost, aan de voorzitter van het kieskringhoofdbureau voor de verkiezing van de Kamer en aan de voorzitter van het provinciehoofdbureau voor de verkiezing van de Senaat, alsook aan de FOD Buitenlandse Zaken.

6.   De procedure van stemming verschilt vervolgens naargelang de gekozen wijze van stemmen :

·  De persoonlijke stemming of de stemming of de stemming bij volmacht in een gemeente van het Rijk.

   Indien een in het buitenland verblijvende Belg ervoor kiest persoonlijk zijn stem uit te brengen in de gemeente van het Rijk waar hij ingeschreven is als kiezer, begeeft hij zich de dag van de stemming daarheen en brengt hij er zijn stem uit in het hem toegewezen stembureau. Dat stembureau is aangegeven op de oproepingsbrief die de gemeente waar hij is ingeschreven hem, via de consulaire post, heeft doen toekomen op zijn woonplaats in het buitenland.

Indien de in het buitenland verblijvende Belg kiest voor de stemming bij volmacht in de gemeente waar hij zich als kiezer heeft ingeschreven, stemt de door hem gemachtigde persoon in zijn naam op de dag van de verkiezingen, in dezelfde gemeente. De fysieke aanwezigheid van de gemachtigde op de dag van de verkiezing geldt als aanvaarding van de door de in het buitenland verblijvende Belg gegeven volmacht.

·  Persoonlijke stemming of stemming bij volmacht in de diplomatieke post.

De in het buitenland verblijvende Belg wordt, via de consulaire post, door het college van burgemeester en schepenen van de gemeente waar hij als kiezer is ingeschreven tot de stemming opgeroepen.

De kiesbureaus die belast zijn met het drukken van de stembiljetten voor de verkiezing van de Kamer en van de Senaat zenden uiterlijk de 12e dag vóór die van de stemming het voor de in het buitenland verblijvende Belgen vereiste aantal stembiljetten over naar de FOD Buitenlandse Zaken.

De FOD Buitenlandse Zaken verzendt die stembiljetten naar de verschillende consulaire beroepsposten in het buitenland, met een afschrift van de kiezerslijst die op hen betrekking heeft.

Na afloop van de kiesverrichtingen in de beroepspost (persoonlijke of bij volmacht) worden de stembiljetten via de snelste weg overgezonden aan de FOD Buitenlandse Zaken, waar een speciaal stemopnemingsbureau wordt samengesteld. De stembiljetten van de in het buitenland verblijvende Belgen worden daar in een verzegelde omslag bewaard tot met de stemopnemingsverrichtingen wordt begonnen (dat wil zeggen tot zondag 14 uur).

Het speciaal stemopnemingsbureau bij de FOD Buitenlandse Zaken te Brussel telt de op die stembiljetten uitgebrachte stemmen en zendt de tabellen van de desbetreffende resultaten over aan de voorzitters van de betrokken kieskringhoofdbureaus (verkiezing van de Kamer) en collegehoofdbureaus (verkiezing van de Senaat).

De resultaten van de stemopneming van die stemmen worden opgenomen in het geheel van de resultaten van de betrokken kieskring of van het betrokken college.

·  Stemming per briefwisseling.

De hoofdbureaus die belast zijn met het drukken van de stembiljetten, namelijk het kieskringhoofdbureau voor de verkiezing van de Kamer en het provinciehoofdbureau voor de verkiezing van de Senaat, zenden via de consulaire post, op het adres van de in het buitenland verblijvende Belg, een kiesenveloppe over die de volgende stukken bevat :

-   een retourenveloppe met het adres van het bureau;

-   een stembiljet in een neutrale omslag;

-   een formulier waarop de kiezer zijn identificatiegegevens moeten invullen en dat hij moet ondertekenen;

-   de onderrichtingen om te stemmen en de kiesomslag terug te sturen naar het bureau.

De kiesenveloppes moeten bij het betrokken bureau toekomen vóór de sluiting van de kiesbureaus in België.  Bij deze wijze van stemmen ontvangt de kiezer in het buitenland geen oproepingsbrief.

De bureaus openen die enveloppes bij ontvangst en bewaren de behoorlijk gesloten neutrale enveloppes met het stembiljet tot bij het begin van de stemopneming (dat wil zeggen tot zondag 14 uur).

De stemopnemingsverrichtingen mogen pas worden aangevat nadat die stembiljetten met de andere in die bureaus te tellen stembiljetten werden vermengd.

De erop uitgebrachte stemmen worden geteld bij die welke zijn uitgebracht op de stembiljetten van de in België verblijvende kiezers.


Alle formulieren zijn beschikbaar in pdf formaat

 

Dit formaat kan gelezen worden via Acrobat Reader.  Indienu niet over dit programma beschikt kun u dit downlaaden op de website van Adobe

Aanvraagformulier voor de inschrijving als kiezer (pdf)

Volmachtformulier wanneer de volmachtdrager in het buitenland verblijf (pdf)

Volmachtformulier wanneer de volmachtdrager in België verblijf (pdf)

 

 


Nouveautés